Zomerse voet- en enkelklachten: hoe ontstaan ze?
De zomer is hét seizoen om op blote voeten te lopen of luchtige slippers te dragen. Heerlijk, toch? Toch zien fysiotherapeuten in de zomermaanden opvallend vaak een toename van voet- en enkelklachten. Denk aan vermoeide voeten, hielspoor, peesklachten of zelfs instabiele enkels. Maar waar komen deze klachten vandaan? En belangrijker nog: hoe voorkom je ze?
Slippers en blote voeten: luchtig, maar niet altijd gezond
In de zomer laten we onze sneakers of laarsjes vaak staan. In plaats daarvan kiezen we voor slippers, sandalen of lopen we lekker op blote voeten in de tuin of op het strand. Hoewel het ogenschijnlijk fijn en comfortabel aanvoelt, geeft het je voeten veel minder ondersteuning dan dat ze normaal gewend zijn.
Veelvoorkomende oorzaken van klachten in de zomer zijn:
- Gebrek aan steun: Slippers en sandalen hebben meestal geen stevige zool of hielondersteuning. Hierdoor moeten de voet- en enkelspieren veel harder werken.
- Veranderde looppatronen: Op blote voeten loop je anders dan in schoenen. Dat kan spiergroepen belasten die normaal weinig gebruikt worden.
- Overbelasting: Tijdens vakanties lopen we vaak veel meer dan normaal, zonder dat het lichaam hier goed op voorbereid is.
Veelvoorkomende klachten
De klachten die we het vaakst tegenkomen in de zomermaanden zijn:
- Hielspoor (fasciitis plantaris): Een stekende pijn onder de hiel door overbelasting van de peesplaat.
- Achillespeesklachten: Ontstaat vaak door overbelasting of een plotselinge verandering in belasting.
- Instabiliteit van de enkel: Vooral bij het lopen op oneffen ondergronden zoals gras, zand of stenen.
- Pijn onder de voorvoet (metatarsalgie): Door het dragen van dunne zolen wordt de druk onder de voorvoet niet goed verdeeld.
Wat kun je doen om voet- en enkelklachten te voorkomen?
Gelukkig zijn er verschillende manieren om voet- en enkelklachten in de zomer te voorkomen. Met een paar aanpassingen in je dagelijkse gewoontes kun je je voeten gezond en sterk houden, ook als het warm is buiten.
- Kies voor stevige slippers of sandalen: Veel zomerschoeisel biedt nauwelijks steun. Vermijd platte teenslippers met een dunne zool en kies in plaats daarvan voor slippers of sandalen met een voorgevormd voetbed, een stevige zool en een bandje om de hiel. Deze zorgen voor meer stabiliteit en ontlasten de pezen en spieren in je voeten. Fijne merken zijn bijvoorbeeld Birkenstock, FitFlop, Reef, Skechers, Gabor en Crocs.
- Bouw het lopen op blote voeten rustig op: Lopen op blote voeten is gezond, maar alleen als je voeten eraan gewend zijn. Begin met korte afstanden op zachte ondergronden zoals gras of zand. Geef je spieren de tijd om zich aan te passen aan het andere looppatroon. Vermijd lange stadswandelingen op blote voeten of slippers als je normaal stevige schoenen draagt, dat is vragen om overbelasting.
- Stretch en versterk je voet- en enkelspieren: Sterke en soepele spieren helpen klachten voorkomen. Enkele eenvoudige oefeningen die je thuis kunt doen zijn:
-
Tenen spreiden en weer ontspannen (herhaal 10x)
-
Op één been staan om je balans te trainen
-
Een handdoek oprollen met je tenen
-
Voetrollen met een massagebal of een gekoelde fles water
Deze oefeningen verbeteren de spierkracht, coördinatie én doorbloeding van je voeten.
-
- Luister naar je lichaam: Voel je dat je voeten vermoeid aanvoelen, pijnlijk zijn of stijf worden? Negeer dit signaal niet. Pijn is een waarschuwing dat er mogelijk overbelasting dreigt. Wissel je schoeisel regelmatig af, las voldoende rustmomenten in en geef je voeten ook eens een verwenmoment met een massage of een voetenbad.
- Laat je looppatroon controleren: Iedereen loopt anders. Kleine afwijkingen in je looppatroon kunnen op den duur zorgen voor overbelasting, vooral als je veel loopt op onstabiele slippers of blote voeten. Een fysiotherapeut of podotherapeut kan met een loopanalyse in kaart brengen of er sprake is van een afwijkend patroon of standsafwijking, en je voorzien van gericht advies of ondersteunende hulpmiddelen zoals inlegzolen.
Extra tip:
Draag niet hele dagen slippers of ga niet plotseling van stevige schoenen over naar blote voeten. Wissel het af, bijvoorbeeld door ’s ochtends een stevige wandelschoen te dragen en ’s middags je sandalen of slippers aan te trekken. Zo spreid je de belasting over de dag.
Wanneer naar de fysiotherapeut?
Houd je ondanks bovenstaande tips toch klachten aan? Of komen ze elke zomer terug? Dan is het verstandig om een afspraak te maken bij de fysiotherapeut. Met een gericht behandelplan, oefentherapie en eventueel taping of schoenadvies kun je vaak snel weer klachtenvrij bewegen.
De zomer is bedoeld om te genieten, van de zon, van vrije tijd en van beweging. Maar neem ook je voeten serieus. Door bewust te kiezen voor goede ondersteuning en je lichaam goed te belasten, voorkom je vervelende klachten. En mocht je toch last krijgen: wacht niet te lang met hulp inschakelen!