Artrose in de heup: wat helpt echt en wat kun je zelf doen?
Stijf opstaan na lang zitten. Een zeurende pijn in je lies. Moeite met je sokken aantrekken of met in en uit de auto stappen. Herken je dit? Dan kan artrose in de heup de oorzaak zijn. Heupartrose komt veel voor, zeker vanaf je vijftigste. Het goede nieuws: je kunt er zelf veel aan doen. Met de juiste aanpak blijf je actief en kun je vaak weer meer dan je denkt.
In deze blog lees je wat heupartrose precies is, hoe je het herkent en waarom bewegen het beste medicijn is. We leggen ook het verschil uit tussen belasting en belastbaarheid, want daar zit de sleutel tot minder klachten. En je leest hoe je 12 behandelingen fysiotherapie vergoed krijgt vanuit je basisverzekering.
Wat is artrose in de heup?
Je heupgewricht bestaat uit een kogel (de kop van je dijbeen) en een kom in je bekken. Beide zijn bekleed met een laagje glad kraakbeen. Dat kraakbeen zorgt ervoor dat de botten soepel langs elkaar glijden en vangt schokken op.
Bij artrose verandert dit kraakbeen. Het wordt dunner, ruwer en minder veerkrachtig. Ook het bot eronder past zich aan: er kunnen kleine botuitsteeksels ontstaan en het gewrichtskapsel kan stijver worden. Hierdoor beweegt je heup minder soepel en kun je pijn ervaren.
Artrose wordt vaak “slijtage” genoemd, maar dat is eigenlijk niet helemaal juist. Het is geen proces waarbij je gewricht simpelweg opraakt. Je lichaam blijft continu herstellen en aanpassen. Juist daarom heeft het zin om actief aan de slag te gaan.
Symptomen van heupartrose
De klachten bij heupartrose ontstaan meestal geleidelijk. Veelvoorkomende signalen zijn:
- Startstijfheid: je heup voelt stijf aan na rust of ’s ochtends. Na een paar minuten bewegen wordt het vaak beter. Ochtendstijfheid duurt meestal korter dan een half uur.
- Pijn in de lies: dit is de typische plek van heuppijn. De pijn kan uitstralen naar je bil, de voorkant van je bovenbeen of zelfs je knie.
- Minder bewegingsvrijheid: bukken, je been opzij bewegen of je voet naar binnen draaien gaat lastiger.
- Moeite met dagelijkse handelingen: sokken en schoenen aantrekken, traplopen, op de fiets stappen of in en uit de auto stappen.
- Sneller vermoeid: wandelen of lang staan kost meer energie.
- Mank lopen: sommige mensen gaan onbewust anders lopen om de pijn te ontwijken.
Herken je een aantal van deze klachten? Laat je heup dan goed onderzoeken door een fysiotherapeut of je huisarts.
Wie krijgt heupartrose?
Iedereen kan artrose krijgen, maar sommige factoren vergroten de kans:
- Leeftijd: hoe ouder je wordt, hoe vaker artrose voorkomt.
- Geslacht: vrouwen krijgen vaker artrose dan mannen.
- Erfelijkheid: komt artrose veel voor in je familie, dan heb je zelf ook een grotere kans.
- Overgewicht: extra gewicht betekent extra druk op je heupgewricht.
- Eerdere blessures of afwijkingen: bijvoorbeeld heupdysplasie of een oud letsel.
- Zwaar lichamelijk werk: veel tillen of langdurig staan in een gebukte houding.
Belangrijk om te weten: wat je op een röntgenfoto ziet, zegt vaak weinig over hoeveel last je hebt. Twee mensen met precies dezelfde foto kunnen zich heel verschillend voelen. De een heeft nauwelijks klachten, de ander wordt flink beperkt. Hoe je je voelt en wat je kunt is dus veel belangrijker dan het plaatje.
Rust roest: waarom bewegen helpt bij artrose
Bij pijn is de eerste reactie vaak: ontzien. “Ik moet mijn heup sparen.” Dat is begrijpelijk, maar bij artrose werkt het meestal averechts. Wie minder beweegt, verliest spierkracht en conditie. Daardoor krijgt je heupgewricht juist minder steun en nemen de klachten toe. Zo kom je in een negatieve spiraal terecht.
Bewegen heeft bij artrose veel voordelen:
- Je kraakbeen heeft geen eigen bloedvoorziening. Het neemt voedingsstoffen op uit het gewrichtsvocht, en dat gebeurt vooral door te bewegen.
- Sterke spieren rondom je heup en bovenbeen vangen de druk op het gewricht op.
- Regelmatig bewegen houdt je heup soepel en voorkomt verdere stijfheid.
- Bewegen verbetert je conditie, je slaap en je stemming. Dat heeft allemaal invloed op hoe je pijn ervaart.
Daarom is oefentherapie volgens de richtlijnen de eerste keus bij heupartrose. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat gericht oefenen onder begeleiding de pijn vermindert en ervoor zorgt dat je beter functioneert in het dagelijks leven. Een heupoperatie is pas aan de orde als bewegen en andere behandelingen onvoldoende effect hebben.
Het verschil tussen belasting en belastbaarheid
Om te begrijpen waarom je klachten hebt en vooral wat je eraan kunt doen, gebruiken wij als fysiotherapeuten twee begrippen: belasting en belastbaarheid. Ze lijken op elkaar, maar betekenen iets heel anders.
Wat is belasting?
Belasting is alles wat je van je lichaam vraagt. Denk aan:
- Wandelen, fietsen en traplopen
- Boodschappen tillen of in de tuin werken
- Je werk, bijvoorbeeld lang staan of juist lang zitten
- Sporten en hobby’s
Maar belasting is meer dan alleen lichamelijk. Ook stress, weinig slaap en zorgen tellen mee. Die maken het voor je lichaam zwaarder om te herstellen.
Wat is belastbaarheid?
Belastbaarheid is wat je lichaam aankan. Dat hangt af van onder andere:
- Je spierkracht en stabiliteit
- Je conditie
- De toestand van je heupgewricht
- Hoe goed je herstelt, bijvoorbeeld door voldoende slaap en ontspanning
Waarom deze balans zo belangrijk is
Zolang je belasting en je belastbaarheid in balans zijn, gaat het goed. Klachten ontstaan wanneer je belasting (tijdelijk) groter is dan je belastbaarheid.
Dat kan op twee manieren gebeuren. Je belasting neemt ineens toe, bijvoorbeeld als je na een rustige winter een lange fietstocht maakt. Of je belastbaarheid neemt af, bijvoorbeeld omdat je uit angst voor pijn steeds minder bent gaan bewegen. Je heup kan dan steeds minder hebben en zelfs gewone dagelijkse activiteiten worden al snel te veel.
Het doel van de behandeling is daarom tweeledig:
- Je belastbaarheid vergroten door gericht te werken aan kracht, stabiliteit en conditie.
- Je belasting slim doseren, zodat je actief blijft zonder steeds over je grens te gaan.
Zo schuif je stap voor stap je grens op. Wat eerst te zwaar was, lukt na een paar weken weer.
Mag het pijn doen tijdens het oefenen?
Een beetje pijn tijdens of na het oefenen is bij artrose meestal niet erg. Een handige vuistregel: als de pijn binnen 24 uur weer terug is op je normale niveau, zat je goed. Houdt de pijn langer aan of wordt hij steeds erger? Dan was de belasting te hoog en schalen we je oefeningen iets terug. Je fysiotherapeut leert je hoe je deze signalen goed leest, zodat je zelf de juiste keuzes kunt maken.
Fysiotherapie bij heupartrose bij Fysiotherapie Getsewoud
Bij Fysiotherapie Getsewoud in Nieuw-Vennep begeleiden we dagelijks mensen met artrose in de heup. Onze aanpak is persoonlijk en gericht op wat jij weer wilt kunnen.
Stap 1: Intake en onderzoek
We beginnen met een uitgebreid gesprek en lichamelijk onderzoek. Wat zijn je klachten? Wat gaat er nog goed en wat is lastig? En vooral: wat wil je weer kunnen? Of dat nu een wandeling met de hond is, spelen met je kleinkinderen of weer op de tennisbaan staan.
Stap 2: Een behandelplan op maat
Op basis van jouw doelen en jouw huidige belastbaarheid stellen we samen een plan op. Dat bestaat meestal uit:
- Oefeningen voor kracht en stabiliteit van je heup, bil en bovenbeen
- Conditietraining die past bij jouw niveau
- Oefeningen voor soepelheid en bewegingsvrijheid
- Uitleg over artrose en pijn, zodat je weet wat je kunt verwachten
- Praktische adviezen voor thuis, op je werk en bij het sporten
Stap 3: Oefenen onder begeleiding
Je oefent onder begeleiding van je fysiotherapeut. Zo weten we zeker dat je de oefeningen goed uitvoert en kunnen we je programma steeds bijsturen. Gaat het goed? Dan maken we het stap voor stap uitdagender.
Stap 4: Zelfstandig verder
Ons doel is dat je uiteindelijk zelfstandig verder kunt. We geven je daarom een oefenprogramma voor thuis mee en helpen je om bewegen een vast onderdeel van je leven te maken.
Vergoeding: 12 behandelingen vanuit de basisverzekering
Goed nieuws: fysiotherapie bij heupartrose wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Ben je 18 jaar of ouder en heb je artrose in je heup of knie? Dan krijg je maximaal 12 behandelingen oefentherapie binnen een periode van 12 maanden vergoed.
Wat verder handig is om te weten:
- Eén keer 12 behandelingen voor knie en heup samen: de 12 behandelingen gelden voor knie- en heupartrose samen. Heb je artrose in zowel je knie als je heup, dan krijg je dus niet twee keer 12 behandelingen binnen dezelfde periode.
- Geen verwijzing nodig: je kunt direct een afspraak bij ons maken, zonder eerst langs de huisarts te gaan.
- Eigen risico: bij een aantal zorgverzekeraars betaal je in 2026 geen eigen risico meer voor deze behandelingen als je naar een gecontracteerde fysiotherapeut gaat. Verzekeraars willen hiermee de drempel verlagen, zodat je eerder start met behandelen.
- Meer dan 12 behandelingen nodig? Dan kan je aanvullende verzekering de extra behandelingen vergoeden, afhankelijk van je polis.
Twijfel je over jouw vergoeding? Check je polis of vraag het ons gerust. We helpen je graag op weg.
Veelgestelde vragen over artrose in de heup
Gaat heupartrose vanzelf over?
Artrose zelf verdwijnt niet, maar de klachten kunnen wel flink verminderen. Veel mensen hebben met de juiste oefeningen en leefstijl jarenlang weinig last.
Mag ik nog sporten met heupartrose?
Ja, en dat wordt zelfs aangeraden. Fietsen, zwemmen, wandelen en krachttraining zijn vaak goede keuzes. Je fysiotherapeut helpt je om de juiste sport en intensiteit te kiezen.
Heb ik een röntgenfoto nodig?
Meestal niet. De diagnose kan vaak worden gesteld op basis van je klachten en lichamelijk onderzoek. Een foto is vooral nodig als een operatie wordt overwogen.
Helpt afvallen bij heupartrose?
Bij overgewicht kan afvallen de druk op je gewricht verminderen en je klachten verlichten. Combineer het het liefst met meer bewegen.
Zet vandaag de eerste stap
Artrose in de heup hoeft je leven niet te bepalen. Met de juiste balans tussen belasting en belastbaarheid kun je vaak weer veel meer dan je denkt. Hoe eerder je begint, hoe groter de kans dat je klachten afnemen en je actief blijft.
Wil je weten wat wij voor jou kunnen doen? Maak een afspraak bij Fysiotherapie Getsewoud in Nieuw-Vennep. Je hebt geen verwijzing nodig. Samen zorgen we dat je weer met plezier in beweging komt!